Havalimanına geldiniz, uçuş ekranına baktınız ve uçuşunuzun yanında “Delayed / Gecikmeli / Tehir” ibaresini gördünüz. Kalkış saati önce 30 dakika, ardından bir saat, daha sonra birkaç saat ileri alınabilir.
Peki uçak rötar yaparsa ne olur? Kaç saat gecikmede yemek verilir? 3 saat rötarda tazminat alınabilir mi? 5 saat gecikirse bilet iptal edilebilir mi? Aktarmalı uçuş kaçırılırsa ne olur?
Türkiye’deki yolcu hakları mevzuatına göre uçuşun gecikme süresine, mesafesine ve gecikmenin nedenine bağlı olarak yolcuların;
- ikram,
- haberleşme,
- konaklama,
- ulaşım,
- bilet ücretinin iadesi,
- bazı durumlarda 100–600 Avro arasında tazminat
hakları bulunabilir.
Ancak her rötarda bütün haklar aynı anda doğmaz.
En önemli noktalardan biri şudur:
Hizmet hakkı, bilet iadesi hakkı ve tazminat hakkı birbirinden farklıdır.
Örneğin kötü hava nedeniyle tazminat hakkınız bulunmayabilir ancak uzun süre bekliyorsanız ikram veya konaklama hakkınız yine gündeme gelebilir.
Rötar Nedir?
Rötar, bir uçuşun planlanan kalkış saatinden daha geç gerçekleştirilmesidir.
Havacılık mevzuatında sıklıkla:
tehir
veya:
gecikme
ifadeleri kullanılır.
Örneğin uçuşunuz:
14.00
olarak planlanmış ancak:
16.00
olarak değiştirilmişse uçuş iki saat tehir edilmiş olur.
Ancak yolcu hakları değerlendirilirken yalnızca kalkış gecikmesine değil bazı durumlarda son varış noktasına ne zaman ulaştığınıza da bakılır.
Uçak Neden Rötar Yapar?
Uçuş gecikmesinin birçok nedeni olabilir.
Bunlardan bazıları:
- teknik arıza,
- operasyonel nedenler,
- önceki uçuşun geç gelmesi,
- uçak değişikliği,
- ekip planlaması,
- hava trafik yoğunluğu,
- slot gecikmesi,
- kötü hava koşulları,
- yoğun sis,
- kar,
- fırtına,
- güvenlik riski,
- havalimanı operasyonları
olabilir.
Gecikmenin nedeni, özellikle tazminat hakkının oluşup oluşmaması açısından önemlidir.
Uçuş Kaç Saat Gecikirse Yolcu Hakları Başlar?
Türkiye’deki SHY-YOLCU düzenlemesine göre uçuşun planlanan hareket saatine göre gecikmesinin beklenmesi halinde mesafeye bağlı eşikler bulunur.
Genel olarak:
1.500 km ve daha kısa uçuşlarda
2 saat veya daha fazla gecikme
1.500–3.500 km arasındaki uçuşlarda
3 saat veya daha fazla gecikme
3.500 km’den uzun uçuşlarda
4 saat veya daha fazla gecikme
beklendiğinde yolcunun hizmet hakları gündeme gelir.
Bu eşikler SHY-YOLCU’nun gecikme hükümlerinde yer alır.
Uçuş Gecikmesinde Hangi Hizmetler Verilir?
Bekleme süresine göre yolcuya ücretsiz hizmet verilmesi gerekir.
Genel sistem şu şekildedir:
| Bekleme süresi | Hizmet |
|---|---|
| 2–3 saat | Makul miktarda sıcak ve soğuk içecek |
| 3–5 saat | İçecek + günün saatine göre kahvaltı veya yemek |
| 5 saat ve üzeri | İçecek + yemek + ilave içecek ve hafif ara öğün |
| Geceleme gerekiyorsa | Otel veya uygun konaklama |
| Otel gerekiyorsa | Havalimanı–otel ulaşımı |
| Gecikme kapsamında | İki telefon görüşmesi, faks veya e-posta |
SHGM’nin mevcut mevzuatında bu hizmetlerin yolcuya ücretsiz sağlanması öngörülmektedir.
2 Saat Rötarda Ne Olur?
Uçuş mesafesi ve gecikme şartları uygunsa iki saatlik gecikmede yolcuya en azından:
makul miktarda sıcak ve soğuk içecek
hizmeti sunulması gerekebilir.
Örneğin:
İstanbul → İzmir
gibi 1.500 km’den kısa bir uçuşta iki saat veya daha fazla gecikme bekleniyorsa hizmet hakkı devreye girer.
Ancak 4.000 km’lik uzun bir uçuşta iki saatlik gecikme, SHY-YOLCU’daki 4 saatlik eşik nedeniyle aynı kapsamda değerlendirilmeyebilir.
Bu nedenle yalnızca gecikme süresi değil uçuş mesafesi de önemlidir.
3 Saat Rötarda Ne Olur?
Üç saatlik gecikme özellikle önemlidir.
Türkiye’de 10 Aralık 2024 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle:
uçuşun teknik veya operasyonel nedenlerle gecikmesi ve yolcunun planlanan son varış noktasına 3 saat veya daha fazla geç ulaştırılması
halinde havayolunun tazminat yükümlülüğü doğabilir.
Tazminat tutarı:
İç hat
100 Avro
Dış hat – 1.500 km ve altı
250 Avro
Dış hat – 1.500–3.500 km
400 Avro
Dış hat – 3.500 km üzeri
600 Avro
olarak düzenlenmiştir.
3 Saat Gecikmede Herkes Tazminat Alır mı?
Hayır.
Burada çok önemli bir ayrım vardır.
Güncel düzenlemede tazminat özellikle:
teknik ve operasyonel nedenlerle
oluşan ve yolcunun son varış noktasına en az 3 saat geç ulaşmasına neden olan gecikmeler için öngörülmüştür.
Örneğin uçuş:
14.00 yerine 17.00’de kalkmış olabilir.
Ancak uçuş süresinde veya operasyonunda zaman kazanılmış ve son varış noktasına yalnızca:
2 saat 40 dakika geç
ulaşmış olabilirsiniz.
Bu durumda yalnızca “3 saat geç kalktı” diye otomatik tazminat sonucu çıkarılmaz.
Önemli olan son varış gecikmesidir.
Son Varış Noktası Ne Demek?
Direkt uçuşta konu basittir.
Örneğin:
İstanbul → Paris
uçuşunda Paris son varış noktasıdır.
Ancak bağlantılı uçuşunuz:
İzmir → İstanbul → Paris
ise ve iki uçuş bağlantılı tek rezervasyondaysa değerlendirme Paris’e gerçek varış saatiniz üzerinden yapılabilir.
Örneğin:
Paris planlanan varış: 18.00
Gerçek varış: 21.30
Gecikme:
3 saat 30 dakika
olur.
İç Hat Uçuşunda 3 Saat Gecikme Tazminatı Ne Kadar?
Şartlar oluşmuşsa iç hat uçuşlarında tazminat:
100 Avro
olarak belirlenmiştir.
Örneğin:
- İstanbul → İzmir,
- Ankara → Antalya,
- İzmir → Diyarbakır
gibi iç hat uçuşlarında teknik veya operasyonel gecikme nedeniyle son varış noktasına 3 saat veya daha fazla gecikmeyle ulaşılması halinde güncel düzenleme kapsamında 100 Avro tazminat gündeme gelebilir.
Dış Hat Uçuşunda 3 Saat Gecikme Tazminatı Ne Kadar?
Dış hat uçuşlarında mesafeye göre değişir.
1.500 km veya daha kısa
250 Avro
1.500–3.500 km
400 Avro
3.500 km üzeri
600 Avro
Tazminat Türk Lirası olarak ödenecekse ödemenin yapıldığı güne ait TCMB döviz satış kuru esas alınır.
5 Saat Rötarda Ne Olur?
Uçuş gecikmesi en az 5 saate ulaştığında yolcunun önemli bir ek hakkı ortaya çıkar.
Seyahatin artık sizin için anlamı kalmadıysa:
bilet ücretinin iadesini
isteyebilirsiniz.
Bağlantılı seyahatte daha önce gerçekleştirdiğiniz bölüm seyahat amacınızı artık karşılamıyorsa gerektiğinde:
seyahatin başlangıç noktasına ücretsiz dönüş
hakkı da gündeme gelebilir.
SHGM’nin yolcu hakları düzenlemesinde 5 saat ve üzeri gecikmelerde geri ödeme hakkı açıkça yer almaktadır.
5 Saat Gecikirse Uçmak Zorunda mıyım?
Hayır.
Gecikme en az 5 saate ulaştığında, mevzuattaki şartlar çerçevesinde seyahate devam etmek yerine bilet ücretinin geri ödenmesini tercih edebilirsiniz.
Örneğin sabah:
08.00
uçuşunuz:
14.00
saatine ertelendi.
Saat 12.00’de katılmanız gereken toplantı nedeniyle seyahat artık anlamını kaybetmiş olabilir.
Bu durumda:
“Artık uçmak istemiyorum, bilet ücretinin iadesini talep ediyorum.”
seçeneğini değerlendirebilirsiniz.
Rötar Ertesi Güne Kalırsa Otel Verilir mi?
Gecikme nedeniyle uçuşun:
ertesi gün
gerçekleşmesi planlanıyorsa ve gece konaklaması gerekiyorsa yolcunun:
otel veya uygun konaklama tesisi
hakkı bulunabilir.
Ayrıca:
havalimanından otele
ve:
otelden havalimanına
ulaşımın da sağlanması gerekir.
Hava Şartları Nedeniyle Rötarda Tazminat Alınır mı?
Genellikle standart tazminat hakkı doğmayabilir.
Örneğin:
- yoğun sis,
- fırtına,
- yoğun kar,
- uçuş güvenliğini etkileyen aşırı hava koşulları
havayolunun kontrolü dışındaki olağanüstü durumlar kapsamında değerlendirilebilir.
SHGM’nin güncel yolcu hakları yönlendirmesinde havayolu, gerekli bütün önlemleri almasına rağmen gecikmenin olağanüstü bir durumdan kaynaklandığını kanıtlayabilirse tazminat ödemekle yükümlü olmayabilir.
Ancak bu:
“Hiçbir hakkınız yok.”
anlamına gelmez.
Hava Şartlarında Yemek ve Otel Hakkı Devam Eder mi?
Tazminat ile hizmet hakkını birbirinden ayırmak gerekir.
SHGM’nin güncel açıklamasında, olağanüstü durumlar tazminat yükümlülüğünü kaldırabilse bile mevzuat çerçevesindeki:
- hizmet,
- geri ödeme,
- güzergâh değişikliği
haklarının saklı olduğu belirtilmektedir.
Dolayısıyla:
“Sis var, size yemek veya otel vermiyoruz çünkü bizden kaynaklanmıyor.”
şeklinde otomatik bir sonuç çıkarılmamalıdır.
Teknik Arıza Nedeniyle Rötarda Tazminat Var mı?
Türkiye’deki güncel düzenlemenin en önemli taraflarından biri budur.
10 Aralık 2024 tarihli değişiklik açıkça:
teknik ve operasyonel nedenlerle
gerçekleşen gecikmeleri tazminat kapsamına almıştır.
Yolcu son varış noktasına:
3 saat veya daha fazla
gecikmeyle ulaştırılmışsa şartların oluşması halinde 100–600 Avro arasında tazminat gündeme gelir.
Operasyonel Neden Ne Demek?
“Operasyonel neden” geniş bir kavramdır.
Örneğin:
- uçağın önceki seferden geç gelmesi,
- uçak rotasyonundaki problem,
- ekip planlaması,
- uçak değişikliği,
- havayolunun kendi operasyonundaki aksama
gibi durumlar operasyonel nedenler kapsamında değerlendirilebilir.
Ancak her olay kendi koşullarına göre değerlendirilir.
Havayolundan gecikmenin nedenini mümkünse yazılı olarak istemek faydalıdır.
Hava Trafiği Yoğunluğu Nedeniyle Gecikmede Ne Olur?
Hava trafik kontrolü kaynaklı gecikmeler havayolunun doğrudan kontrolünde olmayabilir.
Örneğin Avrupa hava sahasında yoğunluk nedeniyle havayoluna belirli kalkış saati verilmiş olabilir.
Bu durumda standart tazminat hakkının oluşup oluşmadığı olayın niteliğine göre değerlendirilir.
Ancak uzun bekleme varsa hizmet hakkınızı yine kontrol edin.
Rötar Sürekli Artarsa Ne Yapılmalı?
Örneğin ekran önce:
30 dakika gecikme
gösteriyor.
Bir süre sonra:
1 saat 30 dakika
ardından:
3 saat
oluyor.
Bu durumda:
- Havayolunun resmi uygulamasını kontrol edin.
- SMS ve e-postaları saklayın.
- Uçuş ekranının fotoğrafını çekebilirsiniz.
- Havayolundan gecikmenin nedenini sorun.
- Gecikme süresine göre ikram hakkınızı talep edin.
- 5 saati aşarsa iade hakkınızı değerlendirin.
- Son varış saatinizi kaydedin.
Özellikle tazminat açısından gerçek varış saatinin önemli olduğunu unutmayın.
Uçağın Kapısı Kapandıktan Sonra Beklemek Rötar Sayılır mı?
Uçağa binmiş olmanız uçuşun zamanında gerçekleştiği anlamına gelmez.
Örneğin:
14.00 planlanan kalkış
13.40 boarding
14.00 kapı kapandı
ancak uçak:
16.00’da
kalktı.
Bu yine gecikmedir.
Tazminat değerlendirmesinde ise son varış noktasındaki gecikme önem kazanır.
Uçak Pistte Beklerse Ne Olur?
Uçak kapıdan ayrılmış ancak pistte:
- trafik,
- hava şartları,
- slot,
- operasyon
nedeniyle bekliyor olabilir.
Bu durumda planlanan kalkış saati ile fiilî kalkış arasında gecikme oluşabilir.
Ancak yolcu haklarının kapsamı, beklemenin nedeni ve son varış gecikmesine göre değerlendirilir.
30 Dakika Rötarda Tazminat Var mı?
Hayır.
30 dakikalık standart bir gecikme, SHY-YOLCU’daki hizmet veya tazminat eşiklerini tek başına karşılamaz.
Ancak uçuşun sonraki saatlerde daha fazla gecikmesi halinde durum değişebilir.
1 Saat Rötarda Tazminat Var mı?
Genel olarak hayır.
Türkiye’deki güncel 100–600 Avro tazminat düzenlemesi teknik veya operasyonel nedenle son varış noktasına en az 3 saatlik gecikme şartına bağlıdır.
2 Saat Rötarda Tazminat Var mı?
2 saatlik gecikme standart 3 saat tazminat eşiğini karşılamaz.
Ancak uçuş mesafesine göre hizmet hakkı başlayabilir.
Örneğin 1.500 km ve daha kısa uçuşlarda 2 saat veya daha fazla gecikme bekleniyorsa ikram hakkı gündeme gelir.
3 Saat Rötarda Tazminat Kesin mi?
Hayır.
Şunları kontrol etmek gerekir:
- Gecikme teknik/operasyonel nedenle mi?
- Son varış noktasındaki gecikme gerçekten 3 saat veya daha fazla mı?
- Olağanüstü bir durum var mı?
- Uçuş SHY-YOLCU kapsamına giriyor mu?
Bu koşullar uygun olduğunda tazminat hakkı ortaya çıkabilir.
Rötar Nedeniyle Aktarmalı Uçuş Kaçırılırsa Ne Olur?
Burada en önemli konu uçuşların aynı PNR altında olup olmadığıdır.
Aynı PNR / tek bilet
Örneğin:
İzmir → İstanbul → Paris
uçuşlarınız tek rezervasyonda.
İzmir uçuşu gecikti ve İstanbul–Paris bağlantısını kaçırdınız.
Havayolu sizi genellikle başka bir uygun bağlantıya yönlendirmek zorundadır.
Ayrıca tazminat değerlendirilirken yalnızca İstanbul’a ne zaman geldiğinize değil Paris’e, yani son varış noktasına ne kadar geç ulaştığınıza bakılması önemlidir.
Ayrı Bilette Aktarmayı Kaçırırsam Ne Olur?
İki uçuşu ayrı ayrı aldıysanız durum daha farklıdır.
Örneğin:
İstanbul → Roma
A Havayolu
Roma → Madrid
B Havayolu
ve PNR numaraları farklı.
İlk uçuşun gecikmesi nedeniyle ikinci uçuşu kaçırdığınızda B Havayolu sizin ilk uçuşunuzdaki gecikmeden sorumlu olmayabilir.
Bu nedenle:
- yeni bilet almak,
- değişiklik ücreti ödemek,
- ikinci bileti kaybetmek
gibi bir risk vardır.
Self-transfer uçuşların temel dezavantajlarından biri budur.
Rötar Nedeniyle Otel Rezervasyonumu Kaçırırsam Ne Olur?
SHY-YOLCU kapsamındaki standart tazminat, gecikme nedeniyle ortaya çıkan her bireysel zararın otomatik olarak karşılanacağı anlamına gelmez.
Örneğin:
- kullanamadığınız otel gecesi,
- konser bileti,
- toplantı kaybı,
- araç kiralama
gibi ek zararların talep edilmesi farklı hukuki değerlendirmelere tabi olabilir.
Bu nedenle böyle bir zararınız varsa:
- faturaları,
- rezervasyon belgelerini,
- uçuş gecikme kayıtlarını
saklamanız faydalıdır.
Rötar Nedeniyle İş Toplantısını Kaçırırsam Ek Tazminat Alabilir miyim?
SHY-YOLCU’daki 100–600 Avro tazminat tutarları standart yolcu hakkıdır.
Bunun dışında oluştuğunu ileri sürdüğünüz özel maddi zararlar farklı hukuk kuralları veya uluslararası sözleşmeler kapsamında ayrıca değerlendirilmek zorunda olabilir.
Bu nedenle çok yüksek veya özel bir maddi zarar söz konusuysa hukuki danışmanlık gerekebilir.
Uçuş Rötarında Bilet Ücreti İade Edilir mi?
Gecikme en az 5 saat olduğunda geri ödeme hakkı gündeme gelebilir.
Ancak burada önemli bir nokta vardır:
İadeyi seçerseniz seyahate devam etmek yerine biletinizi kullanmamayı seçmiş olabilirsiniz.
Bu nedenle:
“Hem ücretin tamamını iade edin hem aynı uçuşla seyahat edeyim.”
şeklinde genel bir hak bulunmaz.
Hangi seçeneğin size daha uygun olduğunu değerlendirin.
Gecikmede Uçuşu Kendim İptal Edersem Ne Olur?
Gecikme mevzuatta belirtilen 5 saatlik eşiğe ulaşmadan kendi isteğinizle bileti iptal ederseniz normal bilet kuralları uygulanabilir.
Bu nedenle ciddi gecikmede biletinizi mobil uygulamadan kendi kendinize iptal etmeden önce havayolundan:
“SHY-YOLCU kapsamında iade hakkım var mı?”
diye teyit almak daha güvenlidir.
Gecikme Nedeniyle Otel Hakkı Ne Zaman Doğar?
Uçuşun yeni hareket saati ertesi gün veya sonraki günlere kalıyor ve gece konaklaması gerekli hale geliyorsa:
- otel,
- uygun konaklama tesisi,
- havalimanı ile konaklama noktası arasındaki transfer
sağlanmalıdır.
Havayolu Otel Vermiyorsa Ne Yapılmalı?
Önce havayolunun:
Yolcu Hizmetleri / Transfer Desk
noktasına başvurun.
Konaklama talebinizi mümkünse kayıt altına alın.
Hizmet sağlanmıyorsa ve zorunlu olarak kendi imkanınızla harcama yapacaksanız:
- otel faturası,
- taksi/ulaşım fişi,
- yemek faturası,
- havayoluyla yazışmalar
gibi belgeleri saklayın.
Sonradan yapılacak başvuruda bunlara ihtiyaç duyabilirsiniz.
Yemek Kuponu Vermezlerse Ne Yapılır?
Havayolu hizmet sağlamakla yükümlü olduğu halde herhangi bir ikram veya kupon sunmuyorsa önce yetkili noktaya başvurun.
Kendi imkanınızla zorunlu harcama yapmak durumunda kalırsanız:
faturanızı veya fişinizi saklayın.
Ancak çok yüksek veya olağan dışı harcamaların tamamının otomatik olarak geri ödeneceğini varsaymamak gerekir.
Gecikme Tazminatı İçin Ne Yapılmalı?
Uçuş sonrası aşağıdaki belgeleri saklayın:
- elektronik bilet,
- PNR,
- boarding pass,
- uçuş numarası,
- SMS/e-posta gecikme bildirimi,
- planlanan kalkış ve varış saati,
- gerçek varış saati,
- havayolunun gecikme açıklaması.
Ardından önce uçuşu gerçekleştiren havayoluna yazılı başvuru yapın.
SHGM’nin güncel başvuru usulüne göre gecikme şikâyetlerinde ilk muhatap havayolu şirketidir.
Havayolu Cevap Vermezse Ne Yapılır?
SHGM’nin güncel yolcu hakları bilgilendirmesinde yolcunun:
önce hava taşıma işletmesine
başvurması gerektiği belirtilmektedir.
Havayolu başvuruya 10 gün içinde cevap vermezse veya verilen cevap yeterli bulunmazsa SHGM’nin yolcu hakları sistemi üzerinden başvuru yapılabilir.
SHGM’ye Nasıl Başvurulur?
Yolcu hakları başvurusu SHGM’nin çevrimiçi yolcu hakları sistemi üzerinden gerçekleştirilebilir.
Başvuruda genel olarak:
- uçuş bilgileri,
- PNR,
- havayoluna yapılan başvuru,
- havayolunun cevabı,
- destekleyici belgeler
istenebilir.
Başvuruyu uçuşu gerçekleştiren havayoluna yaptıktan sonra SHGM sürecine geçmek gerekir.
Tazminat İçin Aracı Şirket Kullanmak Zorunlu mu?
Hayır.
Tazminat başvurusunu yolcu kendisi yapabilir.
Temel sıra:
Havayolu → sonuç alınamazsa SHGM
şeklindedir.
Uçuş tazminatı talep eden özel aracı şirketler komisyon karşılığında hizmet verebilir ancak bunları kullanmak zorunlu değildir.
Tazminat TL Olarak Ödenirse Hangi Kur Kullanılır?
Güncel yönetmeliğe göre tazminatın Türk Lirası karşılığı hesaplanırken:
ödemenin yapıldığı güne ait Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru
esas alınır.
Örneğin 400 Avro tazminatınız varsa hesaplama bilet satın aldığınız tarihteki kura göre değil, tazminatın ödendiği günün ilgili kuruna göre yapılır.
Avrupa Uçuşlarında Farklı Haklar Olabilir mi?
Evet.
Örneğin Avrupa Birliği’ndeki bir havalimanından kalkan uçuşlarda EC 261/2004 kapsamındaki Avrupa yolcu hakları da uygulanabilir.
Dolayısıyla:
Paris → İstanbul
gibi bir uçuşta olayın koşullarına bağlı olarak Avrupa mevzuatı da devreye girebilir.
Bu nedenle uluslararası seyahatlerde kalkış ülkesinin yolcu hakları düzenlemelerini de kontrol etmek faydalıdır.
“Rötar 3 Saat” Nasıl Hesaplanır?
Tazminat açısından yalnızca:
planlanan kalkış → gerçek kalkış
farkına bakmayın.
Önemli olan güncel Türkiye düzenlemesinde:
planlanan son varış zamanı ile gerçek son varış zamanı arasındaki gecikmedir.
Örneğin:
Planlanan kalkış: 12.00
Gerçek kalkış: 15.30
Kalkış gecikmesi:
3 saat 30 dakika
Ancak uçak:
Planlanan varış: 17.00
Gerçek varış: 19.45
ise son varış gecikmesi:
2 saat 45 dakika
olur.
Bu nedenle 3 saatlik tazminat eşiğinin oluşup oluşmadığını son varış üzerinden değerlendirmek gerekir.
Kapının Açıldığı Saat mi Uçağın İndiği Saat mi Önemli?
Havacılıkta “varış zamanı” konusunda hukuki teknik ayrıntılar bulunabilir.
Uçak piste teker koyduğu anda yolcu henüz varış noktasına erişmiş sayılmayabilir; uçak kapıya ilerleyebilir ve yolcuların çıkışına izin verilmesi gerekebilir.
Somut tazminat uyuşmazlıklarında gerçek varış saatinin nasıl belirlendiği uygulanan mevzuata ve olayın niteliğine göre değerlendirilir.
Bu nedenle ciddi bir fark varsa uçuşun resmi operasyon kayıtları önem kazanabilir.
Rötar Olursa Ne Yapılmalı? Adım Adım
Uçuşunuz geciktiğinde şu sırayı takip edebilirsiniz:
1. Uçuş bilgisini kaydedin
Uçuş numarası ve planlanan saatleri saklayın.
2. Gecikme nedenini öğrenin
Teknik, operasyonel veya hava şartı gibi neden tazminat açısından önemlidir.
3. Bildirimleri saklayın
SMS, e-posta ve uygulama bildirimlerini silmeyin.
4. Gecikme uzarsa hizmet hakkınızı sorun
İçecek, yemek veya diğer hizmetleri talep edin.
5. Geceleme gerekiyorsa otel isteyin
Otel ve transfer hakkınızı sorun.
6. 5 saat geçtiyse seyahatin anlamını değerlendirin
Gerekirse geri ödeme hakkınızı kullanın.
7. Aktarmanız varsa havayoluyla hemen görüşün
Bağlantılı uçuşunuzu kaçırma ihtimalinizi bildirin.
8. Son varış saatinizi kaydedin
3 saat tazminat değerlendirmesi için özellikle önemlidir.
9. Boarding pass’i atmayın
Başvuruda kullanabilirsiniz.
10. Uygunsa tazminat başvurusu yapın
Önce havayoluna, gerekli durumda ardından SHGM’ye başvurun.
Uçak Rötar Yaparsa Ne Olur? Sonuç
Uçuş gecikmesi birkaç dakikalık küçük bir değişiklikten, gece konaklamasını gerektiren ciddi bir aksaklığa kadar uzanabilir.
Türkiye’deki yolcu hakları açısından üç farklı konuyu birbirinden ayırmak gerekir:
Hizmet hakkı
Uçuş mesafesine göre belirlenen gecikme eşikleri aşıldığında:
- içecek,
- yemek,
- haberleşme,
- gerekiyorsa otel ve ulaşım
sağlanabilir.
5 saat ve üzeri gecikme
Seyahate devam etmek istemiyorsanız mevzuattaki şartlarla bilet ücretinin iadesi gündeme gelebilir.
3 saat ve üzeri son varış gecikmesi
Teknik veya operasyonel nedenlerle son varış noktasına 3 saat veya daha fazla geç ulaştırıldıysanız, şartlar oluştuğunda:
İç hat → 100 Avro
Dış hat 1.500 km’ye kadar → 250 Avro
Dış hat 1.500–3.500 km → 400 Avro
Dış hat 3.500 km üzeri → 600 Avro
tazminat hakkınız olabilir.
Ancak kötü hava ve diğer olağanüstü durumlarda standart tazminat yükümlülüğü doğmayabilir.
En önemli tavsiye:
Gecikmenin nedenini, planlanan saatleri ve gerçek son varış saatinizi kaydedin.
Çünkü “uçak 3 saat geç kalktı” bilgisinden ziyade son varış noktasına kaç saat geç ulaştığınız tazminat açısından belirleyici olabilir.
Sık Sorulan Sorular
Uçak rötar yaparsa ne olur?
Gecikmenin süresine ve uçuş mesafesine göre ikram, haberleşme, konaklama, ulaşım ve bazı durumlarda bilet iadesi veya tazminat hakları oluşabilir.
1 saat rötarda tazminat var mı?
Genel olarak hayır. Güncel Türkiye düzenlemesinde teknik veya operasyonel nedenle son varış noktasına 3 saat veya daha fazla geç ulaştırılma tazminat açısından önemlidir.
2 saat rötarda ne olur?
1.500 km’ye kadar uçuşlarda 2 saat veya daha fazla gecikme beklendiğinde hizmet hakkı başlayabilir. Standart 3 saat tazminat eşiği ise henüz oluşmaz.
3 saat rötarda tazminat var mı?
Teknik veya operasyonel nedenle yolcu son varış noktasına 3 saat veya daha fazla geç ulaştırılmışsa ve olağanüstü durum bulunmuyorsa tazminat hakkı oluşabilir.
İç hat 3 saat gecikmede tazminat ne kadar?
Şartların oluşması halinde 100 Avro.
Dış hat 3 saat gecikmede tazminat ne kadar?
Mesafeye göre 250, 400 veya 600 Avro olabilir.
5 saat rötarda ne olur?
En az 5 saatlik gecikmede şartlar kapsamında bilet ücretinin geri ödenmesi ve gerektiğinde seyahatin başlangıç noktasına ücretsiz dönüş hakkı gündeme gelebilir.
5 saat rötarda uçmak zorunda mıyım?
Hayır. Gecikme şartları oluşmuşsa bilet iadesini tercih edebilirsiniz.
Uçuş ertesi güne ertelenirse otel verilir mi?
Gece konaklaması gerekiyorsa havayolunun otel veya uygun konaklama ve havalimanı-otel ulaşımı sağlaması gerekir.
Hava şartları nedeniyle gecikmede tazminat var mı?
Olağanüstü hava koşullarında havayolu gerekli tüm önlemleri almasına rağmen gecikmeyi önleyemediğini gösterebilirse standart tazminat yükümlülüğü bulunmayabilir.
Hava şartlarında yemek hakkı var mı?
Olağanüstü durum tazminatı ortadan kaldırabilse de hizmet hakkı mevzuat çerçevesinde devam edebilir.
Teknik arıza nedeniyle 3 saat gecikmede tazminat var mı?
Teknik nedenlerle son varış noktasına en az 3 saat geç ulaşıldığında diğer şartlar da sağlanıyorsa tazminat hakkı bulunabilir.
Operasyonel gecikmede tazminat var mı?
Evet, güncel düzenleme teknik ve operasyonel nedenlerle oluşan en az 3 saatlik son varış gecikmelerini tazminat kapsamına almıştır.
Uçak 3 saat geç kalktıysa kesin tazminat alır mıyım?
Hayır. Son varış noktasına kaç saat geç ulaştığınız ve gecikmenin nedeni değerlendirilir.
Aktarmalı uçuşu rötar nedeniyle kaçırırsam ne olur?
Aynı PNR bağlantısında havayolu sizi uygun alternatif uçuşa yönlendirebilir. Ayrı biletlerde devam uçuşunu kaçırma riski çoğunlukla yolcuya aittir.
Gecikme sırasında yemek ne zaman verilir?
Mevzuattaki hizmet kapsamında 2–3 saat beklemede içecek, 3–5 saatte içecek ve yemek/kahvaltı, 5 saat üzerinde ise ek ikram öngörülmektedir. Uçuş mesafesine ilişkin gecikme eşikleri de dikkate alınır.
Rötarda para iadesi alınabilir mi?
Gecikme en az 5 saate ulaştığında mevzuat koşulları çerçevesinde geri ödeme hakkı gündeme gelir.
Tazminat Euro olarak mı ödenir?
Tazminat Avro üzerinden belirlenir. TL ile ödeme yapılırsa ödeme günündeki TCMB döviz satış kuru esas alınır.
Rötar için nereye başvurulur?
Önce uçuşu gerçekleştiren havayoluna başvurulur. Güncel SHGM bilgilendirmesine göre 10 gün içinde cevap alınamaz veya cevap yeterli bulunmazsa SHGM yolcu hakları kanalına başvurulabilir.
Tazminat şirketine başvurmak zorunlu mu?
Hayır. Yolcu doğrudan havayoluna, ardından şartlar oluşursa SHGM’ye başvurabilir.
Boarding pass’i saklamalı mıyım?
Evet. Boarding pass, elektronik bilet, PNR ve gecikme bildirimlerini olası yolcu hakları başvurusu için saklamak faydalıdır.
Uçağa bindikten sonra pistte 2 saat beklemek gecikme sayılır mı?
Uçuşun fiilî operasyonunda gecikme oluşmuş olabilir. Yolcu haklarının kapsamı değerlendirilirken gecikmenin nedeni, süresi ve özellikle gerçek son varış zamanı dikkate alınır.
Avrupa’dan Türkiye’ye uçuş rötar yaparsa ne olur?
Kalkış noktası ve havayoluna göre Avrupa Birliği’nin EC 261 yolcu hakları kuralları da uygulanabilir. Bu nedenle uluslararası gecikmelerde ilgili kalkış ülkesinin düzenlemelerini de kontrol etmek gerekir.
